Waarom stellen kinderen zoveel vragen

Merel onderzoekt | Waarom stellen kinderen zoveel vragen?

WAAROM STELLEN KINDEREN ZOVEEL VRAGEN – De meeste ouders herkennen het wel: je kind is lekker nieuwsgierig en wil overal het zijne van weten. Jouw gevoel daarbij kan uiteenlopen van vertederd tot flink geïrriteerd, omdat het maar niet ophoudt. Daarom vroeg ik me af: waarom stellen kinderen zoveel vragen? In deze editie van Merel Onderzoekt, kijk ik naar de reden achter deze extreme kennisconsumptie. Willen ze gewoon graag alles weten of is er meer aan de hand? 

Vragen om het vragen?

Een simpele avond televisie kijken, kan zomaar veranderen in een niet te stoppen vragenvuur. Vaak over dingen die jij zelf ook nog niet weet, zoals hoe de serie afloopt die jullie voor het eerst kijken, welke kostuums de volgende act gaat dragen en wie de volgende danseres zal zijn. Ter illustratie onze eigen situatie:

Rustig tv kijken? Niet echt!

Laatst zaten we rustig op de bank met zijn drieën Holland’s Got Talent te kijken. Wij uitgeblust, zij vol energie – dan heb je een duidelijk beeld. Lieke van Lexmond verschijnt in beeld en interviewt kort één van de deelnemers. June wil het naadje van de kous weten: ‘Wat gaan ze eigenlijk doen?’ Ik antwoord dat ik net als zij ook voor het eerst kijk en dus geen idee heb. ‘Waarom hebben ze zo’n pakje aan?’ ‘Misschien beweegt dat makkelijker.’ Enthousiast volgt de derde vraag: ‘Wat denken jullie, zullen ze doorgaan naar de finale?’ Dit gaat zo nog even door, tot ik na zevenentachtig vragen getergd uitroep: ‘IK WEET HET NIET! Zullen we het anders gewoon even afwachten?’

Waarom stellen kinderen zoveel vragen?

Dat bracht me bij het onderwerp van deze blog: waarom stellen kinderen zoveel vragen? Daar blijkt geen eenduidig antwoord op te zijn. Sowieso hangt het af van de leeftijd, maar ook het karakter van je kind speelt een rol. Ik ga daarom kort in op drie leeftijdsfases en daarna de overige redenen waarom kinderen zoveel vragen stellen.

Dreumesen: wat is dat?

De eerste keer dat Rose me vroeg wat iets was, hing ik nog net de vlag niet uit. Wat was ik ongelooflijk trots. Ze observeerde, wilde vervolgens iets weten en kon daar zelf om vragen, knap toch? Zo leerde ze bovendien meteen weer nieuwe woordjes en begrippen kennen. De antwoorden die ze hiermee vergaren zijn vooral feitelijk. Al kan er soms weleens een vraag voorbij komen waardoor je met je mond vol tanden staat. Denk bijvoorbeeld aan ‘Wat is vrolijk?’ Hoe leg je een abstract begrip uit in jip-en-janneketaal? Maar goed, doorgaans zijn de vragen in deze fase nog redelijk simpel te beantwoorden.

Peuters: de waaromfase

Kennen we allemaal wel toch?

  • Mama, welke kleur heeft de lucht?
  • Blauw
  • Waarom?
  • Omdat je anders niet kan zien dat de wolken wit zijn
  • Waarom?
  • Omdat het dan een hele saaie lucht zou worden.
  • Waarom?
  • (In een poging het gesprek wat om te draaien) Ik vind één kleur soms een beetje saai. Jij niet?
  • Nee, waarom?

Een mens zou van minder wanhopig worden toch? Je zal niet de eerste zijn die getergd uitroept: ‘DAAROM!’ Want je weet het op een gegeven moment niet meer. Of sterker nog, soms blokkeer je al bij de eerste waarom-vraag.

Waarom stellen kinderen waaromvragen?

Peuters ontdekken steeds meer dat de wereld groot is. Dat kan onzeker maken en ze willen die wereld graag leren bevatten. Door waaromvragen te stellen, krijgen ze meer houvast. En het verschil met ‘wat is dat’ of ‘waar is oma?’ is dat een waaromvraag veel dieper gaat. Ze kijken naar het proces dat ergens achter zit. Waarom is oma boos? Waarom staat het geitje in de wei? En waarom zwemmen vissen in het water en waarom gaat een spijker de muur in als je erop slaat?

Om dit te kunnen oefenen, stellen de meeste kinderen heel veel waaromvragen. Misschien lukt het niet in één keer en hakkelt je kindje voor hij echt onder woorden kan brengen wat hij nu bedoelt, maar elke vraag helpt hem.

Hoe ga je om met waaromvragen?

  • Neem de tijd voor je kindje. Probeer je in te leven in zijn belevingswereld en besef dat de vragen voortkomen uit zijn pogingen om de wereld te kunnen bevatten. Misschien lukt het niet in één keer, dat is niet erg. Door hem uit te horen, kom je er vanzelf.
  • Geef je peuter nooit het gevoel dat hij een domme vraag stelt.
  • Is er geen pasklaar antwoord op? Vertel dat dan en waarom je het niet weet.
  • Als je geen tijd of zin hebt in een waarom-canonnade, vertel dan dat je de vraag opschrijft en hem straks alles gaat vertellen over waarom sommige mevrouwen truien dragen met poezenpootjes.

Voorkom een te uitgebreide uitleg

Ik weet nog zo goed de allereerste diepgaande vraag die June me stelde: ‘Hoe worden kerken gebouwd?’ Wat was ik verguld met zoveel interesse, dolblij dat deze heerlijke, nieuwe fase inging en we dus vaak over allerlei interessante onderwerpen zouden kunnen gaan praten. Ik begon een enthousiast, ellenlang betoog over de Middeleeuwen, het complete metselproces en de menselijke arbeid die erbij kwam kijken. Halverwege onderbrak ze me. ‘Mama, hoe worden kerken gebouwd?’ Een beetje verbouwereerd (en beledigd, omdat ik eigenlijk best trots was dat ik zoveel van het onderwerp wist) mompelde ik: ‘Met stenen en cement.’ ‘Oké,’ zei ze tevreden en draaide zich weer met haar gezicht naar het raam toe. Dat was het dus. Ik had kunnen volstaan met één zinnetje.

Oudere kinderen: houvast

Bij iets oudere kinderen kunnen er verschillende oorzaken zijn voor hun stortvloed aan vragen.

  • Zo kan het zijn dat ze, net als de peuter, houvast zoeken. Ook voor deze groep kan de wereld nog steeds heel overweldigend zijn en willen ze hem beter doorgronden.
  • Andere kinderen zijn nieuwsgierig van aard en willen gewoon alles weten.
  • Het komt ook weleens voor dat kinderen in hun vragenstellerij blijven hangen en van geen ophouden weten. Ze luisteren dan niet altijd meer naar de antwoorden en blijven doorgaan.

Wat is positief aan vragen stellen?

Het mag dan op gezette momenten best een beetje irritant zijn, het is vooral heel mooi dat je kind zoveel vragen stelt. Want:

  1. Ze voelen zich veilig bij je.
  2. Door ze serieus te nemen, geef je kinderen zelfvertrouwen. Dat geldt in het bijzonder voor vragen: domme vragen bestaan niet!
  3. Kinderen die veel vragen, doorgronden de wereld om hen heen. Ze zien niet alleen wat er gebeurt, maar willen ook weten hoe het precies zit.
  4. De hersenen van je kindje zijn volop in ontwikkeling. Dat is een heel mooi proces om van dichtbij te mogen meemaken.
  5. Ze leren zichzelf steeds beter verwoorden en vergroten hun woordenschat.
  6. Deze kinderen willen leren en jij mag hun leraar zijn.

 

Lees ook: 7 momenten waarop je merkt dat je samenleeft met een pre-puber

Oplossingen als je even geen zin hebt in vragen

Uiteindelijk ben je ook maar een mens. Constant nieuwe vragen moeten beantwoorden, kan vermoeiend zijn. Bovendien moet je ook weleens andere dingen doen die je concentratie vereisen, zoals het bijhouden van je administratie, een technisch klusje of bedenken welke boodschappen je nog moet halen. Het komt dus niet altijd even goed uit. Om te voorkomen dat het escaleert kan je een aantal dingen doen:

  • Hou je rustig. De vragen worden vaak gesteld uit een bepaald gevoel van onmacht en niet om je expres dwars te zitten. Je kind moet zich ook veilig voelen thuis en weten dat je weer voor hem klaarstaat als het beter uitkomt.
  • Misschien wat laf om te zeggen, maar wel doeltreffend 😉 ‘Ik denk dat papa het antwoord hierop wel weet.’
  • Schrijf samen de vraag op en spreek af hem later te bespreken.
  • Spreek een maximum aantal vragen af of hou een bepaald moment aan (dus niet als je staat te koken, maar wel tijdens de lunch).
  • Vertel waar de encyclopedie ligt (of open internet zodat hij zelf kan zoeken, Google is your best friend)
  • Wijd niet te veel uit. Elk element van je antwoord zou weer een nieuwe vraag kunnen oproepen.

Hoe losten wij het op?

Licht wanhopig en vol schuldgevoel, omdat ik zo geïrriteerd reageerde, spraken we af dat we alleen vragen behandelen tijdens de reclame. Tot dat moment mocht ze alles opschrijven wat ze maar wilde weten. Het leverde een win-winsituatie op. Niet alleen ontdekte ze dat door rustig te blijven kijken, je de meeste dingen al ontdekt. Maar ook vergat ze na verloop van tijd haar vragen te noteren, omdat ze het niet meer nodig vond. Mijn irritatie maakte weer plaats voor andere gevoelens: we kregen kippenvel, raakten ontroerd en lachten vrijuit, zonder tussenkomst van vragen waarop toch niemand het antwoord al wist.

In deze blog gaf ik antwoord op de vraag: waarom stellen kinderen zoveel vragen? In het vervolg zal ik hier toch iets anders (en rustiger) mee omgaan. 

Hoe gaan jullie om met die talloze vragen die maar niet op lijken te raken?

De foto bij dit blog is afkomstig van Shutterstock

Bronnen

Author: Merel

Merel is eigenaresse en hoofdredactrice van het veelgelezen mama- en lifestylemagazine Lotus Writings. Dol op (iets te veel) snoepen, muziek uit 'haar' tijd en haar passie schrijven, maar het allermeest op Ro en hun drie temperamentvolle dochters June (12), Rose (4) en May (3).

7 Replies to “Merel onderzoekt | Waarom stellen kinderen zoveel vragen?

  1. Hier was het een tijd terug nog erger. Ik kreeg steeds dezelfde vraag en dan net zo lang tot ik antwoord. Af en toe kaats ik die vraag gewoon weer terug en soms zeg ik na de tachtigduizendste keer gewoon: “Jajajaaa de bus rijdt inderdaad weg.” Waarna meneertje glimlacht en weer vrolijk verder speelt. De vraag was trouwens of de bus weg gaat rijden. Welke bus denk ik dan, we zitten in de huiskamer, waar ook niet eens een speelgoedbusje te vinden is. Maarja, die vraag liet hij dan weer onbeantwoord. Lekker dan 😉
    Shannon Sheila onlangs geplaatst…Mei: De maandtoppersMy Profile

    1. Net als de wedervraag van Eline vind ik dit ook wel handig, dan kan ze de vragen gewoon opschrijven zodra ze in haar gedachten komen. En kijken of er niet al antwoord op gegeven wordt (zoals tijdens het kijken van een tv-programma).

  2. Ons meisje is nog te jong, maar kan me voorstellen dat het af en toe best vermoeiend kan zijn. Ik heb wel eens gehoord dat je altijd een wedervraag kunt stellen. Als ze vraagt; waarom is de lucht blauw? Dat je dan aan haar vraagt: waarom denk je dat de lucht blauw is? Op deze manier gaan ze er zelf over nadenken op een creatieve manier en vaak weten ze zelf het antwoord eigenlijk al. Geen idee of het in de praktijk werkt, maar het is te proberen 🙂
    Eline onlangs geplaatst…Cadeautips voor VaderdagMy Profile

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge