Offline opvoeden: een bewuste keus, ook in 2019

offline opgroeien in een digitale wereld

We lijken vrij uitzonderlijk in onze mening over opvoeden. We willen namelijk onze kinderen offline laten opgroeien in deze digitale wereld. In een tijd waar internet overal is bijna onmogelijk. Waarom? En hoe pak je het aan wanneer je kinderen onrustig worden – zoals in een restaurant?

Kinderen offline laten opgroeien in een digitale wereld

In tegenstelling tot veel bekenden hebben onze kinderen geen tablets. De kleintjes weten wel wat het is, maar we hebben ze niet in huis. Ook June moest langer wachten op een smartphone dan de meesten van haar klasgenoten. Waarom kiezen we hier eigenlijk voor? En hoe leren ze dan omgaan met computers, tablets en telefoons? 

Waarom geen tablets of smartphone?

Geen zweefteven die rituele dansjes doen rond een paddenstoel

De belangrijkste reden om tablets niet binnen onze opvoeding te gebruiken, is dat we op dit moment de noodzaak niet zien. En nee, we zijn geen zweefteven die aan de rand van het bos wonen en regelmatig rituele dansjes rond paddenstoelen doen, maar komen ‘gewoon’ uit de Randstad. 

Verveling is goed

Toen ik zwanger was van Rose bespraken we dit onderwerp welgeteld één keer en kwamen allebei tot dezelfde conclusie. We vinden het vooral belangrijk dat ze leren buitenspelen, hun eigen fantasie gaan gebruiken en genieten van het echte leven. Een gezonde dosis verveling is bovendien goed voor je ontwikkeling: zo leer je oplossingen bedenken en word je creatiever.

Geen aandacht meer voor de kinderen

Daarnaast vinden we het allebei weleens pijnlijk wanneer we zien hoe anderen omgaan met tablets. Dit geldt overigens niet voor iedereen, maar soms krijgen kinderen ze in handen als zoethoudertje. Zeker in restaurants: je leert een kind zich dan toch afsluiten voor het sociale gebeuren en wij kiezen daar liever niet voor. 

En voor de zekerheid, ik veroordeel niemand. Iedereen kent zijn kind het beste en voor sommige kinderen is het misschien juist heel prettig om zich te kunnen afsluiten in een druk restaurant. Ik leg hiermee alleen uit wat onze overwegingen waren.

Het gevolg van de digitale wereld: niemand praat nog met elkaar op de middelbare school

Digitale revolutie: een vooruitgang?

De gevolgen van onze digitale wereld worden pijnlijk duidelijk wanneer ik praat met een bevriende dansdocent. Hij verbaast zich erover hoe stil het soms is in de gangen van middelbare scholen. ‘Wij liepen juist te rennen, stoeien of praten, maar tegenwoordig zijn al die hoofden naar beneden gebogen – gericht op de mobiele telefoon.’ 

Ik vond het eerlijk gezegd een beetje shockerend. Misschien ook omdat ik het niet gewend ben. Waarschijnlijk zou ik zelf ook zo zijn wanneer ik nu opgroeide – eerlijk is eerlijk. Maar zo mis je toch ook de leuke momenten van je tienertijd? Leuke jongens kijken, lachen met je vriendinnen tot je buikpijn hebt en diepe gesprekken voeren over dingen die er op dat moment écht toe doen. 

‘Ik had niemand om mee te kletsen’

Naar aanleiding van een akkefietje hadden we de smartphone van onze oudste dochter een paar dagen ingenomen. Ze baalde enorm. Niet eens omdat ze haar vriendinnen buiten school niet meer kon bereiken, maar ook óp school! Ze had niemand om mee te kletsen tijdens de pauze.

En ik geloof best dat dit verhaal iets is aangedikt (ze wilde immers ook gewoon dat toestel terug), maar die telefoon is wél hun leven geworden.

Missen onze kinderen iets?

Ze kennen YouTube niet zo goed

Ik kom weleens mensen tegen die het idee hebben dat we onze kinderen iets ontzeggen. Dat ze bijvoorbeeld achterlopen als ze niet honderden filmpjes op YouTube hebben gezien hoe je slijm moet maken, niet weten hoe een tablet werkt en weinig in aanraking komen met een computer.

En dat klopt inderdaad. Ze kijken nauwelijks naar YouTube. Niet alleen vanwege de soms wat lugubere varianten van Dora, maar ook omdat ik zelf geen zin heb in een kind dat als een zombie naar zo’n klein schermpje zit te staren. Bovendien zit ik ook niet te wachten op allerlei hysterische unboxingfilmpjes. Niet vanwege de stemmetjes en ook niet vanwege de marketingcampagne die erachter zit.

School speelt een belangrijke rol in het online opgroeien

Maar we geloven dus niet dat onze dochters iets missen. Aan onze oudste zien we juist dat zij heel creatief is. Inmiddels is ze dol op het maken van filmpjes en kijkt graag naar Bokado. Ze leert op school van alles over computers tijdens informatica (wat zelfs haar beste vak is) en kan prima overweg met een laptop. Maar omdat we in de gaten houden hoeveel tijd ze besteedt aan haar smartphone, geniet ze ook van de zogenaamde ‘kleine dingen’ in het leven.

Ze is heel sociaal, vindt zelf ook dat het niet heel gezellig is wanneer anderen heel de tijd op hun telefoon zitten in gezelschap en we zijn hier heel open over hoe we omgaan met onze telefoons. We overleggen als ze een nieuwe app wil downloaden. En uit ervaring weet ik dat het bij andere gezinnen nog weleens anders is, zoals de keer dat een bekende van ons sexy dansjes opnam met de app Musical.ly (toen ze tien was). 

Is offline opgroeien beter dan online?

Wantrouwen naar nieuwe media

Offline opgroeien in een online wereld: het is niet de meest gebruikelijke manier. En of het de juiste is? Die wijsheid heeft niemand in pacht. Uiteindelijk weet ik ook vanuit mijn studie Mediageschiedenis dat elk nieuw medium met wantrouwen wordt ontvangen. Zo ook de tablet en smartphone. Wij behoren dus in dit geval tot de groep cynici.

Mondjesmaat online, grotendeels offline

Ik weet in elk geval dat het voor ons gezin een prettige manier is om de kinderen mondjesmaat in aanraking te laten komen met de digitale wereld. Ze genieten ervan, maar kunnen net zoveel lol hebben in de offline wereld. En aangezien ons leven zich nog altijd in het hier en nu afspeelt, geloof ik dat het een prima keus is,

Bovendien zie je ook dat sommige volwassenen hun telefoon nauwelijks kunnen wegleggen. Door continu online te zijn, kom je niet aan rust toe. Wij hopen de meisjes te leren dat je je hoofd alleen kan leegmaken door kritisch te zijn op de prikkels die je toelaat. 

Offline opgroeien is een bewuste keus

Of het nu beter is of niet kunnen we pas ontdekken in de toekomst. Misschien blijkt dan dat ze achterlopen met hun Engels, omdat ze weinig YouTube keken als kind. Of vinden ze het jammer dat ze nooit een tablet kregen, zoals ik het als tiener jammer vond dat ik nooit een Nintendo mocht.

Wat ik wel zeker weet, is dat we op onze manier het beste proberen te doen voor onze kinderen. En dat een ander op dit gebied andere keuzes maakt, gebeurt ook omdat die persoon het beste voor zijn kind wil. Er is dan ook volgens ons geen goed of fout. Het belangrijkste is volgens mij dat je bewust stilstaat bij je eigen keus in het online of offline opvoeden. Dat je even nadenkt over risico’s en dubieuze marketingscampagnes, maar ook over de toevoeging die een tablet kan zijn op je leven.

Offline opvoeden is voor ons: optimaal kind mogen zijn

Hoe vaak zie je geen posts op Facebook verschijnen waarin staat hoe geweldig het vroeger was. Thuiskomen met een kapotte broek, modder tot achter je oren en spannende avonturen? Daaronder reageren altijd volwassenen uit mijn generatie over hoe jammer het is dat de jeugd van tegenwoordig dat niet meer lijkt te doen.

Maar volgens mij begint de jeugd van tegenwoordig nog altijd bij ons, als ouders. Wanneer wij ze leren hoe leuk het is om lekker met je vrienden op pad te gaan en lekker kind te zijn, wordt de drang naar het continue online zijn vanzelf minder.

Hoe ga je om met de grootste uitdagingen van het offline opvoeden?

Ik herken de neiging om toch even snel een filmpje op YouTube te laten zien wanneer je in een restaurant zit en je iets langer op je eten moet wachten. Zeker als je kind steeds onrustiger wordt en jouw offline bezigheden (kleuren, liedjes zingen) helemaal niet leuk vindt. Soms vragen we ons weleens af waarom we het onszelf zo moeilijk maken (en we zijn ook maar mens: we pakken in geval van nood heel soms die smartphone erbij), maar gelukkig zijn er ook genoeg andere oplossingen.

In een restaurant

  • Neem kleurpotloden en een kleurboek mee.
  • Ga nooit op pad zonder kinderwagen. Stel dat je baby, dreumes of peuter even helemaal nergens zin in heeft, ga dan een rondje lopen tot het voorgerecht of hoofdgerecht er is. Als je kind eenmaal aan het eten is, gaat het namelijk vaak weer.
  • Wees flexibel. Stel dat het echt niets wordt, laat de avond dan voor wat het is. Niemand heeft zin om 100 euro neer te tellen voor een etentje waarbij je verstijfd zit te wachten op een uitbarsting (van welke kant dan ook).
  • Ga op tijd eten, rond een uurtje of 16.30-17.00 is het vaak lekker rustig. Dan is het eten sneller op tafel en kunnen de kinderen misschien nog even rondwandelen tot je wordt geserveerd.
  • Zoek naar een restaurant met speelgelegenheid voor je kinderen. Soms hebben ze zelfs een heuse indoor speeltuin. Ideaal! Ook tussen de gangen door of na het eten, wanneer niet iedereen klaar is.

In de wachtkamer

  • Vaak ligt in de wachtkamer bij de dokter of tandarts wel iets om mee te spelen.
  • Neem hun favoriete boekje mee.
  • Als je dat vergeten bent: zorg dat je een boekje uit je hoofd kent. Ik kan bijvoorbeeld zonder stotteren een paar boekjes van Nijntje opdreunen en dat komt echt altijd van pas. In de wachtkamer, in de rij bij de supermarkt en als je op iets/iemand staat te wachten.
  • Probeer afspraken – voor zover mogelijk – te plannen op een tijdstip waarvan je weet dat ze niet tegen hun slaap aanhikken. Dat houdt de algehele sfeer sowieso gezelliger.

Onderweg

  • Zing liedjes. Ter ondersteuning kan je ook een kinder-cd opzetten.
  • Zorg voor voldoende eten en drinken, zeker als je een lange rit maakt. Al knabbelend gillen ze minder en maken ook minder ruzie.
  • Verzin spelletjes die ook voor kleine kinderen nog leuk zijn. Zo doen we met Rose weleens een aangepaste versie ‘ik zie, ik zie wat jij niet ziet’ om te oefenen met kleuren. We noemen dan de kleur en dan gaan we buiten kijken wat we allemaal zien met die kleur.
  • Bij kleinere kinderen: benoem alles dat je onderweg ziet. Van masten tot een boot, van bomen tot borden langs de weg.
  • Kies (indien mogelijk) om te rijden op een moment dat ze normaal gesproken liggen te slapen. Dan duurt de rit voor hen (en jou) veel minder lang.
  • Vermijd files – als het even kan!

Voordelen van de keus om kinderen offline te laten opgroeien

In de praktijk merken we vooral aan June wat de voordelen zijn van het offline leven. De andere twee hebben immers geen idee dat tablets überhaupt bestaan, omdat ze er niet of nauwelijks mee in aanraking komen. Op school leert onze oudste dochter snel genoeg hoe alles werkt en naar eigen zeggen mist ze het dus ook niet. En zelfs de tablet, die ze een tijdje terug van haar opa en oma kreeg, raakt ze nauwelijks aan. Ze speelt veel liever buiten. Daarnaast:

Kortom, het komt haar creativiteit en sportiviteit ten goede. Anders zou ze vaker binnen zitten en dat is toch zonde van je jeugd? Tijd om online te gaan leven heeft ze nog genoeg!

En ben je écht altijd offline?

Ik zag ooit een documentaire over een gezin dat volledig afgesloten was van internet. Hoe bewonderenswaardig ook (het lijkt me heerlijk rustig, als ik eerlijk ben) is dat hier geen optie. Sowieso speelt een groot deel van mijn eigen werk zich online af. Maar helemaal altijd offline lukt anno 2019 niet meer. Hoeft ook niet natuurlijk.

We proberen daarom bewust de positieve punten mee te nemen. Heel soms doen ze Squla op onze telefoon, omdat dit een educatieve uitdaging biedt. Of we zoeken iets op, wanneer ze een waarom-vraag stellen waarop we het antwoord niet (precies) weten. Maar dat is eigenlijk het enige. En voor ons is dat een prima balans: niet ontkennen dat het er is, maar ook niet zomaar doelloos online rondhangen!

Je kinderen offline laten opgroeien in onze digitale wereld: zou het iets voor jou zijn?

Volg Lotus Writings ook op Facebook, Instagram en Pinterest en blijf op de hoogte van handige tips en grappige columns!

De foto bij deze blog is afkomstig van Shutterstock

Mocht je meer willen weten over het offline laten opgroeien van je kinderen en meer informatie willen lezen over de schadelijke gevolgen van te veel mediagebruik, klik dan hier.

About Merel

Merel (35) is moeder van drie temperamentvolle dochters en zes jaar samen met Ro, haar grote liefde. Ze is gek op Van Dobben kroketten en chocola en daardoor eeuwig aan de lijn. In 2013 studeerde ze af als historica, drie jaar later startte ze een goedlopende mamablog: Lotus Writings. Voor nuchtere ouders die houden van hun kinderen, maar ook (steeds meer) van zichzelf. Die weten dat je best doen soms belangrijker is dan de uitkomst.

12 thoughts on “Offline opvoeden: een bewuste keus, ook in 2019

  1. Dit vind ik echt zo belangrijk. De kinderen hebben tegenwoordig een mooiere telefoon dan ik zelf heb! Waar is de speelgoed gebleven?

  2. Ik verlaat t huis praktisch nooit zonder een zelfgemaakte bussy bag. Zo heb ik twee in auto liggen, twee in de tas. En in blijf ze aanpassen en vernieuwen. Voor de rest ben ik het volledig met je eens. Geen smartphones tot ze naar de middelbare school gaan. Athans zo denk ik er nu over. Als ze straks een bijbaan heeft en een stukje moet fietsen, denk ik er misschien anders over. Feit blijft dat je ouders duidelijke grenzen moet stellen.

  3. Ik kan me hier zeker wel in vinden. Als juf in het onderwijs zie ik enorm dat kinderen bijna soort van verslaafd zijn aan mobiel, tablet of computer. Dit gaat vaak ten koste van hun ontwikkeling. Als ik vraag wat ze gaan doen na school is het vaak: tablet, telefoon, gamen of Netflix. Buiten spelen wordt nauwelijks genoemd.

    Of ik de kinderen volledig offline zou laten opgroeien, zou ik denk ik niet doen. In deze tijd wordt er op dat gebied soms best wat gevraagd van ze.

    Ik zou zeker de kinderen stimuleren door meer buiten te spelen etc..
    bij mij thuis was de afspraak 1 uurtje per dag, daarna moest ik echt mezelf vermaken door buiten te spelen, boekje lezen etc.

  4. Soms vind die ik digitale wereld zo jammer! Het lijkt me nu redelijk onmogelijk om kinderen van tablet en tv weg te houden. Ik was vroeger echt een buiten-speel-kind en hoop dat zo ook te kunnen meegeven als ik later kinderen heb.

  5. Whoppa, heerlijk dit. Wij proberen ook zo min mogelijk elektronische apparaten aan te bieden. Leia heeft de v tech smart rab gekregen van opa en oma maar wij verstoppen dat ding steeds. Niet nodig als je 2,5 bent

  6. Leuk om hier over te lezen! Mijn dochter groeit best wel “online” op, maar ze speelt ook elke dag buiten en zit niet alleen achter een scherm. Daar naast neem ik geen tablet en dergelijke mee naar bijvoorbeeld een restaurant (als zoethoudertje). Kan mij daar bij andere juist zo aan ergeren net of het zonder tablet/mobiel/laptop niet gezellig of leuk kan zijn x

  7. Poeh ik vind het wel een dingetje: helemaal offline opgroeien. Het is namelijk wel 2017. Ik ben het roerend met je eens dat er duidelijke grenzen gesteld moeten worden én dat het niet gebruikt mag worden als lap/troost/anti-verveelmiddel en snap je standpunt wel, maar je brengt je kinderen hiermee ook in een uitzonderingspositie (bv tov vriendjes/vriendinnetjes) en wat ik nog veel belangrijker vind: Het Internet heeft ook heel veel moois te bieden. Zo zoeken mijn dochter en ik graag informatieve zaken op en kijken we prachtige foto’s van bv National Geographic. (en ja dat doen we óók in de bieb)…. Grenzen stellen is het codewoord bij ons thuis….

Laat me weten wat jij hiervan vindt!

%d bloggers liken dit:

Welkom op Lotus Writings! Door deze site te blijven gebruiken, ga je akkoord met het gebruiken van cookies. In de footer van deze website vind je mijn privacyverklaring. Hierin leg ik uit welke persoonsgegevens ik verzamel op Lotuswritings.nl en wat ik hiermee doe. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten