slapen bij kinderen

Merel onderzoekt | Hoeveel slaap heeft een kind nodig en waarom?

Dat slaapgedrag bij kinderen nogal kan verschillen, bleek wel na de geboorte van Rose. Na June, die met moeite aan een volledige nacht kwam en kort na haar eerste verjaardag resoluut met het middagslaapje stopte, leken Rose – en later May – Doornroosjes. Wel die om 6 uur ‘s ochtends aanstaan, maar toch. Ik besloot me eens te verdiepen in de wondere droomwereld van kinderen. Want hoeveel slaap heeft een kind nodig en hoe gaat dat in de praktijk? Wat zijn de risico’s van te weinig slapen en waarom kan je beter geen tablet meegeven naar bed?

Waarom is slapen zo belangrijk bij kinderen?

Laten we even bij het begin beginnen. Als Rose een beetje moeilijk doet met naar bed gaan, vertellen we haar altijd dat ze goed moet groeien en dus moet gaan slapen. Vaak helpt dat, want ze wil heel graag haar rijbewijs halen (tja.., je kan er maar vroeg bij zijn). Daarnaast vertellen we June dat als ze grieperig is, ze lekker moet gaan slapen. Maar zijn dat de enige redenen?

Positieve invloed op je brein

Leerde ik vorige week al dat het kinderbrein immens veel ontwikkelingen doorgaat in de kindertijd, zo geldt ook dat slapen heel belangrijk is voor de ontwikkeling van je hersenen. Alles dat je overdag meemaakt, sla je ‘s nachts op in je langetermijngeheugen. Zo verwerk je dus wat je hebt gedaan. Vooral bij meisjes is dit heel belangrijk, anders kunnen ze leerproblemen ontwikkelen.

Bijzonder moment in de ontwikkeling is die met drie jaar. Wetenschappers stellen dat wanneer je op die leeftijd niet voldoende tot rust komt, je in de rest van je leven eigenlijk met de gevolgen daarvan kampt.

Een uitgebreid verslag van dit interessante onderzoek vind je op de NEMO Kennisbank. Aanrader om te lezen als je dit onderwerp interessant vindt. 

Te weinig slaap vergroot de kans op obesitas

Iets waar ik eigenlijk wel een beetje van schrok, was dat te weinig slaap ook het risico vergroot dat je op latere leeftijd te maken krijgt met obesitas. In de loop van de afgelopen jaren is namelijk het slaappatroon van onze kinderen veranderd. Ze slapen minder lang, doordat ze later naar bed gaan. Het moment van opstaan is wel gelijk gebleven. Vooral bij oudere kinderen wordt dit een belangrijke factor, omdat zij vaker dan jonge kinderen mogen bepalen hoe laat ze naar bed gaan.

Bron

Risico’s voor volwassenen

Slecht slapen is niet alleen slecht voor kinderen, zoals je hebt kunnen lezen. Ook volwassenen, met name de groep die minder slaapt dan zes uur per nacht, kunnen hierdoor in de problemen raken. Hier kan je meer lezen over de gevolgen.

  • Hartritmestoornissen en hoger risico op hart- en vaatziekten
  • Vertraagde wondheling
  • Meer kans op overgewicht/obesitas
  • Verzwakt immuunsysteem
  • Verhoogde kans op depressie (meer piekeren en slechter kunnen loslaten)
  • Kanker
  • Diabetes type 2

Dat is niet mis dus! Meteen ook even een eyeopener voor mezelf. De laatste tijd ga ik steeds vaker rond 00.00 uur slapen, soms zelfs iets later. Maar maximaal zes uur later hoor ik alweer de eerste geluiden uit de slaapkamer naast ons – als ik al niet zelf ben wakker geworden om half 5. Toch maar iets vaker mijn bed opzoeken dus.

slapen bij kinderen
Niets liever dan een slapend kind, toch? – Shutterstock

Welke slaapscycli zijn er en hoe belangrijk zijn deze?

Je hebt twee fases in je slaap: diep slapen en de remslaap. Deze wisselen elkaar ‘s nachts af in een aantal cycli. Als je in diepe slaap bent, is het vaak lastig om wakker te worden. Dit zijn de momenten waarop je lichaam groeit en echt ontspant. De rem-fase is bedoeld om je indrukken van de dag te verwerken. Je droomt dan ook veel. Richting de ochtend wordt deze fase langer en de momenten waarop je diep slaapt korter.

Bron

Hoelang moeten kinderen volgens de richtlijnen slapen?

Uit onderzoek is gebleken dat per etmaal kinderen en volwassenen het best functioneren met een minimaal én maximaal aantal slaapuren. Medical Daily publiceerde een artikel met daarin de richtlijnen per leeftijdscategorie.

Bron

Hoelang slapen de kinderen van deze 12 bloggers?

Ik vroeg Cassandra, Charlotte, Fleur, Joyce, Linda, Linda, Lisette, Marguerita, Marije, Miriam en Nicole hoe laat hun kinderen gaan slapen en weer opstaan. Ook voegde ik die van ons in het schema. Om een beetje een beeld te geven van de verdeling naar leeftijdscategorie, maakte ik weer een grafiek. Zo zie je dat het grootste deel van onze kinderen in de categorie 3-5 jaar valt, op de voet gevolgd door 6-12.

Slapen ze voldoende?

Toch een gewetensvraag misschien. Ik was toch benieuwd hoe het met June zit, want die gaat tegenwoordig laat naar bed omdat ze nog ligt te lezen. Als ik bereken hoeveel slaap ze doordeweeks krijgt, zit ze inderdaad iets onder de minimum aanbevolen slaaptijd van 9 uur. Datzelfde geld voor de oudste zoon van Lisette (10 jaar).

Waarom slapen kinderen slechter richting de puberteit?

Hoewel ze weinig slapen, gedragen de zoon van Lisette en June zich toch wel een beetje volgens de verwachtingen. Richting de puberteit gaan kinderen namelijk vaak slechter slapen (bron). Ga ook maar even na wat er allemaal in hun levens gebeurt. Hormonaal gezien, maar ook mentaal groeien ze en veranderen ze. Misschien liggen ze te piekeren over de middelbare school, die ene verliefdheid of onaardige opmerkingen op school.

Tips voor ouders met moeilijke slapers

Je bent niet de enige die zichzelf een slag in de rondte vecht de waardeloze combinatie van slaaptekort én toch moeten functioneren. Hoe kan je kinderen toch iets beter laten slapen?

1. Vast bedritueel

Eigenlijk compleet overbodig om dit te tikken, want ik ken geen ouder wiens kinderen slecht slapen, die dit nog niet heeft geprobeerd. En toch is het de vermelding waard. Een vast ritueel voor het slapengaan is vaak nodig om de rust terug te brengen.

2. Yoga

Meditatie kan heel goed werken als je kind moeite heeft met slapen. Hoe?

  • Leren op de ademhaling te letten. Diep in en uit ademen.
  • Ontspannen van je tenen tot je hoofd. Eerst aanspannen en dan ontspannen en dan ieder lichaamsdeel af, tot je bij je hoofd bent.
  • Ogen sluiten en deze video beluisteren – als je hier niet van in slaap valt… 😉

3. Glaasje warme melk

Ik moet er nu niet meer aan denken, maar vroeger dronk ik dit weleens bij mijn oma. En het hielp wel om iets warms te drinken, vaak met anijs. Net als een lekker bad nemen, mits je dat hebt.

4. Geen schermtijd voor het slapen gaan

Misschien een open deur, maar het licht dat van tablets, computers en smartphones straalt, activeert je hersenen en zorgt voor slechter slapen.

slapen bij kinderen
Tablet in bed – Shutterstock

Hoe slecht is dat licht eigenlijk?

Uit wetenschappelijk onderzoek, uitgevoerd in Groot-Brittannië onder 715 ondervraagde ouders, bleek dat er een positief verband gevonden werd tussen het dagelijks gebruik van apparaten met touchscreen (zoals tablet en smartphone) en een verstoord slaapgedrag. Deze kinderen sliepen minder ‘s nachts, vaker overdag, werden regelmatiger wakker dan kinderen die dit niet deden en op een etmaal maakten ze minder slaapuren. Dit komt allemaal door het zogeheten blauwe licht. Veel meer dan andere kleuren onderdrukt blauw licht de aanmaak van melatonine. En dat is net cruciaal voor je slaapgedrag.

Een uitgebreid verslag van dit onderzoek vind je hier.

Hoe ga je hiermee om?

De onderzoekers geven zelf al aan dat je in de huidige wereld niet echt meer ontkomt aan het gebruik van tablets en smartphones. Waar je wel op kan letten is het gebruik. Zowel door de kinderen als jezelf natuurlijk; goed voorbeeld doet goed volgen. Kortom, voor het slapen geen telefoon of tablet meer en je slaapt een stuk beter.

Toch met een tablet naar bed?

In dit kader kwam ik laatst tien bekentenissen van een Bekende Blogger tegen, die ik dit kader niet kan negeren. Ze gaf toe dat haar kinderen wel met hun tablet naar bed gingen. Hoewel wij hier zelf niet voor kiezen (maar goed, dat is niet zo moeilijk als je geen tablet in huis hebt), denk ik dat je hier alleen maar een mening over mag hebben als je ooit écht jarenlang getergd bent door slaaptekort. Volgens mij bereikt ieder mens dan namelijk het punt waarop je denkt: whatever works. En zo niet ook prima, maar dan heb je eigen kinderen gekregen om die opvoeding aan mee te geven 😉

 

slapen bij kinderen
Uitgeteld! – Shutterstock

Co-sleepen: do or don’t?

Over co-sleepen lopen de meningen nogal uiteen. Aan de ene kant van het spectrum staan de tegenstanders, die menen dat je door samen te slapen fout gedrag in de hand werkt. Lijnrecht daartegenover staan voorstanders. Zij gaan uit van het principe dat co-sleeping natuurlijk gedrag is.

En met die laatste groep is de Amerikaanse dr. William Sears het compleet eens. Hij observeerde het slaapgedrag van zijn vrouw en kinderen, die zich helemaal aan elkaar aanpasten ‘s nachts. Vaak wordt co-sleepen ook in verband gebracht met een kleinere kans op wiegendood en een versterking van de onderlinge band (bron)

Zelf kozen we er regelmatig voor om met May in één bed te slapen. Ik weet niet goed wat ik ervan vond: we waren nachtenlang, zelfs maandenlang elke nacht in de weer. In het begin voelde het prettig, na verloop van tijd begon ze over ons heen te klimmen en feestjes te organiseren rond 3 uur ‘s nachts. Vind ik best leuk, maar niet na anderhalf jaar onderbroken nachten 😉 Het gedeelte van de band herken ik wel. Met alle drie trouwens, ik vind het nog steeds fijn als ze helemaal opgekruld tegen je aan komen liggen.

Hoe slapen jouw kinderen?

Slapende baby – Shutterstock

Meer lezen over slapen op Lotus Writings

Wat doet slaaptekort met je?

Hoe overleef je slaaptekort?

Niet slapen: beproefde manier van martelen

Twee peuters op één kamer: kan dat goed gaan? 

Wat als je kind alleen bij mama in bed wil slapen?

Author: Merel

Merel is eigenaresse en hoofdredactrice van het veelgelezen mama- en lifestylemagazine Lotus Writings. Dol op (iets te veel) snoepen, muziek uit 'haar' tijd en haar passie schrijven, maar het allermeest op Ro en hun drie temperamentvolle dochters June (12), Rose (4) en May (3).

23 Replies to “Merel onderzoekt | Hoeveel slaap heeft een kind nodig en waarom?

    1. Klopt inderdaad, daarom zijn de voorgeschreven tijden ruim genomen in het artikel. Maar die gemiddelden zijn toch wel handig om vanuit te kunnen gaan, zodat je weet of jouw kind (te) veel afwijkt.

  1. Goed artikel waar veel mensen zeker iets aan hebben. Zelf slaap ik altijd wel goed en gemiddeld 7/8 uur per nacht. Heb die slaap ook wel nodig met dat drukke leven van mij.

  2. Fijn artikel Merel, ook de link. Soms voel ik mij bijna schuldig als we onze spruit om 19.30 in bed leggen terwijl zelfs jongere vriendjes nog buiten spelen. Wij zijn heel erg van de RRR. Blijft ook zeker zo. Liefs x

  3. Wat een mooi artikel met goede info! Onze kinderen slapen in hun eigen bed, mits ze niet ziek zijn. Dan willen we nog wel eens een uitzondering maken.

  4. Geen schermtijd is en blijft een struikelblok voor velen. Gelukkig heb ik op een gegeven moment het idee dat het genoeg is en dan gaat de telefoon weg. Ondertussen lig ik al wel een halfuur in bed hoor. Haha.

  5. Wat een mooi artikel is het geworden Merel! Terwijl ik dacht dat mijn kinderen toch netjes op tijd naar bed gaan, komen ze toch slaap te kort omdat ze niet het klokje rond kunnen slapen. 12 uur dus eigenlijk van 7 tot 7 ipv half 8 tot kwart voor 7 op een schooldag. Goed om te weten, ik ga proberen om ze iets eerder naar bed te brengen want die gevolgen zijn inderdaad niet mis!
    Marguerita onlangs geplaatst…OOTD: eenhoorns van MaxomorraMy Profile

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge