Column | De laatste dagen van je leven

We zitten in de kleine kamer. Ik streel mijn opa’s hand en verder zwijgen we; je hoort alleen zachtjes het repeterende zoemen van het matras. Hij ligt in een hospice. Buiten schijnt de zon fel en zoemen hommels loom van bloem naar bloem, maar we krijgen daar binnen weinig van mee. Dat hoeft ook niet meer voor hem. ‘Ik ben het zat om elke ochtend wakker te worden en dan wéér die verdomde verwarmingspijpen te moeten zien,’ zegt hij met zijn onvervalst Rotterdamse accent.

Hij glimlacht verbeten als hij iets probeert te verliggen, zijn medicatie doet niet veel meer tegen de pijn. Ik kijk naar zijn ernstig vermagerde gezicht. In weinig lijkt hij nog op de joviale, goedlachse en krachtige man die hij ooit was. En toch blijft hij tot op het laatst sterk. Vooral zijn karakter: hij neemt maar weinig hulp aan en probeert ons een hart onder de riem te steken, waar het eigenlijk andersom zou moeten zijn. 

Mijn blik valt op de katheterzak naast het bed. Hij is bijna vol. In de twee uur dat we hier nu zijn, is er niemand langs geweest. Van topdrukte is echter weinig sprake. Alle patiënten liggen hier hun laatste levensdagen uit en wachten tot de dood hen komt halen, de meesten slapen. De volledige stilte verraadt dat er geen enkele vorm van activiteit plaatsvindt. Dat is niet zo gek trouwens: wanneer ik de gemeenschappelijke tuin in kijk, ligt het dienstdoende personeelslid te genieten van het zonnetje.

We drukken op de bel, maar er gebeurt niks. Ik vind het een lastige situatie: stennis schoppen, omdat mijn opa niet de zorg krijgt die hij verdient? Of gelaten toekijken hoe het gaat, aangezien je ook niet wil dat ze hun irritatie op hem of de andere patiënten zullen botvieren? De situatie is al verdrietig genoeg zonder dit soort zorgen. Pas wanneer we de beste man zelf ophalen van zijn relaxplekje, gebeurt er wat. Zonder excuses.

Het nare is dat wanneer je graag euthanasie zou willen laten plegen, de arts van de afdeling waar hij ligt hier niet in mee wil gaan. Overigens zijn goed recht, maar als patiënt ben je mooi de Sjaak. Zeker in een hospice: je zal niet de eerste zijn die letterlijk dood ligt te gaan van de pijn.

Waarom zou je mensen juist dan niet helpen? Maar in plaats daarvan gaan er honderden euro’s per dag aan medicatie doorheen, waar eigenlijk niemand op zit te wachten. Zeker de patiënt zelf niet. Het enige alternatief is palliatieve sedatie; eigenlijk een vorm van zelfmoord, maar dan duurt het langer. Pijnloos, zeggen ze. Er is alleen niemand die het kan navertellen. Ik vind het maar raar.

De dag erop zitten we weer bij mijn opa. Mijn oma naast hem. Ze pakt zijn hand, zoals ze al meer dan zestig jaar doet, en vertelt hem dat het goed is. Na een turbulent leven samen neemt ze hier afscheid. Te midden van het gezoem, dat onophoudelijk doorgaat. Dat pas zal stoppen wanneer zijn hart stopt.

De ingehouden tranen branden. Van verdriet, ontroering en het gevoel dat ik ze zoveel meer mooie jaren samen had gegund. Uit boosheid omdat ik vind dat iemand die zoveel voor anderen deed en zo vrijgevig leefde, een mooier en vooral waardiger afscheid verdient. Het voelt oneerlijk dat uitgerekend mijn opa moet eindigen in een hospice waar het dienstdoende personeel de zomerse temperaturen belangrijker vindt dan de patiënten. 

Op dat moment besluit ik mijn euthanasieverklaring hoe dan ook tijdig te regelen. Want de onmenselijke hoeveelheid pijn is verschrikkelijk. Maar eindigen in een hospice als dit, waar je afhankelijk bent van mensen die geen liefde voelen voor hun werk en hun cliënten zijn gaan zien als nummertjes, waarschijnlijk nog veel erger. 

Disclaimer: ik ben me er terdege van bewust dat het absoluut niet overal zo gaat en er heel veel mensen zijn die juist uit liefde voor anderen in een hospice werken. Met mijn blog wil ik dan ook niemand kwetsen en voor het hoofd stoten. Wel vind ik het belangrijk ook deze kant te vertellen. Misschien deels uit een stukje afsluiting voor mezelf, omdat ik het toen niet kon uiten, maar ook om deze kant van het verhaal te vertellen. Dat je als nabestaande zo weinig kan als het ergens níet goed gaat. En dat dit gebeurde bij een man die zijn leven in het teken van zorgen voor anderen zette, maakt het voor mij extra wrang. 

Volg jij Lotus Writings al op Facebook, Instagram en Pinterest

Afbeelding, Photographee.eu – Shutterstock

About Merel

Merel is eigenaresse en hoofdredactrice van het veelgelezen mama- en lifestylemagazine Lotus Writings. Dol op (iets te veel) snoepen, muziek uit 'haar' tijd en haar passie schrijven, maar het allermeest op Ro en hun drie temperamentvolle dochters June (12), Rose (4) en May (3).

11 thoughts on “Column | De laatste dagen van je leven

  1. Merel, heel mooi geschreven.
    Respect.
    Ik heb dit zelf nog nooit meegemaakt, dus kan er verder niets over zeggen.
    Je hebt zorgzame en minder zorgzame verzorgers in een Hospices. Heel vreemd, want je moet een hart hebben voor deze verzorging.
    Jammer dat jullie het zo moesten meemaken , dat wens ik niemand toe en trek je de nare reactie niet aan , die denkt niet na wat ze zegt . Alleen al het woord: de man.( In eerste zin van Gaby) Hoe respectloos.

    1. Lief, bedankt!
      Dat lijkt me idd ook, zeker dit specifieke deel van de zorg. Mensen een liefdevolle oude dag bezorgen.

      En dank je wel, ja ‘de man’ kwam idd binnen. Het blijft wel mijn opa.

  2. Wat erg dat jouw opa dit zijn laatste dagen heeft moeten meemaken en dat je hier getuigen van bent geweest. Verschrikkelijk! En ik snap heel goed dat zoiets blijft malen. Dit hoort niet.

    ps: Ik zag er trouwens een behoorlijk heftige reactie bij zitten. Vooral niet mee blijven zitten. Je disclaimer was duidelijk genoeg.

    1. Dank je wel voor je lieve woorden! Ja het was idd verdrietig om te zien en nog steeds soms lastig te verkroppen.

      En ik denk dat deze tekst heel hard binnenkomt als je elke dag met alle liefde naar je werk gaat. De disclaimer kwam er later bij, al moet ik eerlijk zeggen dat Gaby’s reactie idd kwetste. Want het ging er niet om personeel van hospices in het algemeen neer te sabelen, maar om te laten zien dat het er soms onmenselijk en raar aan toegaat.

  3. Oh wat ontzettend naar dat jullie ervaring in het hospice er een is als deze; het kan zó anders! Mijn oma was er ontzettend op haar plek en zo gelukkig; gaf ons ook heel veel rust om te weten dat ze het zo naar haar zin had en er zo goed voor haar werd gezorgd. Op de dag van overlijden, werden wij zo liefdevol verzorgd ook, en bij de crematie waren ook een paar personeelsleden…
    Ik had het jullie ook heel anders gegund! 😘

    1. Dank je wel!

      Klinkt als een (onder de omstandigheden) mooie manier om te gaan. Zoals het hoort eigenlijk en zoals ik vooraf had verwacht. Ben blij dat het bij jullie beter ging. 😘

  4. Jammer dat je zo denkt en erg vervelend dat de man pijn heeft moeten hebben. Maar bekijk het van de andere kant. Die verpleegkundige waarvan jij zegt dat ze lekker van de zon ligt te genieten heeft misschien al wel 8uur nonstop gewerkt? Je denkt dat er geen drukte is.. maar achter de schermen gebeurd meer. Op een moment worden er keuzes gemaakt, gaan we nog door met pijn medicatie of heeft het geen invloed meer. Nummertjes? Geen liefde ? Vind het heeel erg dat je dat durft te zeggen. Je mag pas oordelen als je de andere kant van het vak gezien hebt. Als je weet hoe zeer het doet wanneer je een patient verliest. Dan praten we verder.

    1. Ik snap je reactie, die waarschijnlijk voortkomt uit liefde voor je werk.

      Maar eerste ben ik vaak genoeg aanwezig geweest om te zien dat het geen incident was, daarnaast was het personeelslid in kwestie helemaal niet zo liefdevol als je zou verwachten van iemand in een hospice en de persoon in kwestie had er helemaal geen dienst van 8 uur op zitten toen hij de zon in dook. Bovendien hoop ik dat je met me eens bent dat de familie niet elke keer moet vragen om een katheter te legen toch?

      Ik wil met deze blog helemaal niet iedereen over één kam scheren, ik heb echt diepe bewondering voor alle mensen die dit loodzware werk doen en met liefde voor hun patiënten zorgen. Maar de andere kant van het verhaal mag volgens mij ook verteld worden.

    2. Ik snap trouwens ook dat personeel van een hospice op een bepaald moment niks meer kan doen aan de pijn. Dat reken ik niemand aan. Maar ik vind wel dat wetten en regels enige aanpassing zouden mogen krijgen. Wanneer de dienstdoende arts geen euthanasie wil plegen, moet hij absoluut het recht hebben daarvoor te kunnen kiezen. Alleen zijn de alternatieven beperkt: palliatieve sedatie is het enige. Of weken/een maand wachten op een andere arts. Die tijd is er echter vaak niet.

  5. Zelf heb ik in de gehandicaptenzorg gewerkt, waar we soms ook cliënten tot aan hun overlijden begeleidden. En nu kom ik nog regelmatig voor stagebezoeken in zorginstellingen voor zowel ouderen als mensen met een handicap.
    Ik heb ook de andere kant gezien. Crematies waar de begeleiders huilden om het afscheid, maar familie geen traan liet, omdat ze al jaren daarvoor afscheid hadden genomen. Ik heb gezien hoe hard en vol passie deze mensen in de zorg werken. En ik vind het rot dat je opa het zo slecht getroffen heeft, maar zo gaat het niet overal.
    En voor mezelf? Ik hoop toch wel dat ik zonder langdurig lijden mag gaan, desnoods met een spuitje.

    1. Misschien moet ik het er ook wel bij zetten, dat ik weet dat het lang niet overal zo gaat. Gelukkig maar!

      Maar dit maakte de hele situatie nog verdrietiger dan hij al was. Ben het trouwens met je eens, liever geen onnodig en langdurig lijden.

Geef een reactie

%d bloggers liken dit:

Welkom op Lotus Writings! Door deze site te blijven gebruiken, ga je akkoord met het gebruiken van cookies. In de footer van deze website vind je mijn privacyverklaring. Hierin leg ik uit welke persoonsgegevens ik verzamel op Lotuswritings.nl en wat ik hiermee doe. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten