waarom vieren we Sint-Maarten en liedjes

Wat vieren we eigenlijk met Sint-Maarten?

Wist je dat Sint-Maarten voortkomt uit verschillende bedelfeesten, oorspronkelijk bedoeld voor de armen? En dat hij in Vlaanderen soms wordt vergezeld van één Zwarte Piet? Dit en andere weetjes over het feest op 11 november kan je hier lezen! 

Mijn ervaring met Sint-Maarten

De heilige Sint-Maarten is eigenlijk niet zo bekend in onze regio (Zuid-Holland Zuid). Eerlijk gezegd heb ik het alleen gevierd op de peuterspeelzaal – die een antroposofische basis had. Onze ouders holden knolletjes uit en maakten daarvan een lampion. Ik kan de geur nog zo voor me halen. Een beetje branderig, heel lekker in elk geval. Knus ook. Onderweg kregen we een appel van het appelvrouwtje om te snoepen en aan het einde van de wandeling keerden we moe, maar voldaan terug. June ging tweeëntwintig jaar later naar dezelfde school en toen liepen we weer een rondje met de kinderen. De geur nam me weer helemaal terug naar vroeger. Maar waar draait het feest toch eigenlijk om? Ik wist het niet meer helemaal, dus zocht het uit!

Wat vertelt de legende van Sint-Maarten?

De Romein Maarten sloot zich op vrij jonge leeftijd (15) aan bij het leger en trok naar Gallië. Voor de stadspoorten van het Noord-Franse Amiens trof hij een bedelaar. Omdat de helft van zijn mantel aan het Romeinse leger behoorde, kon hij slechts de andere helft weggeven. Hij wist op dat moment echter nog niet dat deze bedelaar eigenlijk Jezus Christus was. Na deze ontmoeting bekeerde Maarten zich tot het Christendom. In 371 wilden de inwoners van Tours hem tot bisschop verkiezen. Maarten verschool zich, maar zijn schuilplaats werd verraden door ganzen. Zo werd hij alsnog bisschop. In 397 stierf hij, op 11 november werd hij begraven in de basiliek van Tours. (Bron: Wikipedia)

Waarom vieren we Sint-Maarten?

Het feest maakt van oorsprong onderdeel uit van een reeks bedelfeesten, die vaak in de strenge winters plaatsvonden, speciaal voor de armen. Pas in de twintigste eeuw veranderde dit en werd het een feest voor iedereen. In met name het noorden van Nederland lopen kinderen met lampionnen langs de deuren, zingen liedjes en halen snoep op – een element dat je ook terugziet bij Halloween.

De traditionele uitgeholde bieten en rapen zijn inmiddels vaak vervangen door gekleurde lampionnen. In andere delen van het land, zoals Limburg, sticht men vaak vreugdevuren en worden ook optochten gelopen. Dat laatste gebeurt ook in Vlaanderen, maar dan meestal zonder lampion. De invulling van het feest verschilt dus per regio. De ene keer vertelt de pastoor het verhaal in de kerk, elders spelen acteurs het verhaal na en weer ergens anders houden ze het bij de optocht.

Grappig weetje: Sint-Maarten en Zwarte Piet

In sommige gebieden in Vlaanderen vieren mensen Sint-Maarten in plaats van Sinterklaas. Soms gaat de eerste ook vergezeld van één Zwarte Piet. Verschil is zijn woonplaats: Sint-Maarten woont in de hemel, terwijl Sinterklaas uit Spanje komt. En in plaats van een schimmel, rijdt Sint-Maarten  op een ezel. Daarnaast draait het bij Sint-Maarten vooral om uitdelen van snoepgoed en niet of minder om cadeaus. (Bron: Wikipedia)

Waarom Sint-Maarten, inclusief liedjes
Hier draait het allemaal om bij Sint-Maarten: snoep, snoep en nog eens snoep – Shutterstock

Sint-Maartensliedjes

Wist je dat deze liedjes allemaal zijn ontstaan uit overlevering? Kortom, bedacht door het volk. Dat is ook wel te zien aan de teksten, die vaak worden gezongen in dialect. In tegenstelling tot de Sinterklaasliedjes, die geschreven zijn door tekstschrijvers en gemaakt op bekende wijsjes van andere liedjes. De liedjes verschillen enorm per regio. Ik heb een aantal geselecteerd, al zal de tekst ongetwijfeld enorm verschillen per plaats.

Sint-Maarten

Algemene liedjes

Sint Maarten, Sint Maarten,
De koeien hebben staarten,
De meisjes hebben rokjes aan,
Daar komt Sinte Maarten aan

11 november is de dag
Dat mijn lichtje
Dat mijn lichtje
11 november is de dag
Dat mijn lichtje branden mag

Sinte Maarten mikmak,
Mijn moeder kijkt naar tiktak,
Mijn vader kijkt naar Sesamstraat
Dat is wel een snoepje waard

Groningen

Sunt-Martinus bisschop
Mit zien roege muts op,
Mit zien laange stevels aan,
Doar komt Sunt-Martinus aan

Als bedankje

Hier woont een rijk man,
Die veel geven kan
L
ang zal hij leven,
Zalig zal hij sterven,
Met honderdduizend erven

Voor een dichte deur

Noord-Holland

Hier woont juffrouw kikkerbil
Die ons nooit wat geven wil

Limburg

Tiere, liere, liere
Heer woënt enne giere
Dih ôs niks wil geave,
Dih zâl waat beleave

(Bron)

Zuid-Holland

Helaas kennen we hier in Zuid-Holland (nog) niet echt het enthousiasme van elders in Nederland en Vlaanderen. Jammer, want ik vind het toch eigenlijk een stuk gezelliger dan buiten rondwandelen met Halloween (en de eventuele nachtmerries die daarop zouden kunnen volgen).

Vieren jullie Sint-Maarten?

De foto bij dit blog is afkomstig van Shutterstock.

Meer lezen:

Annemieke laat zien hoe je heel toffe dierenlampions kunt maken van een gewone lampion .

Emy knutselde zelf een lampion van papiermaché en ronde gaten met vliegerpapier. In deze blog legt ze uit hoe jij dit zelf ook kunt maken.

Bij Judith kun je ook informatie lezen over de achtergrond van Sint-Maarten, maar zij voegt hier nog aan toe hoe je de seizoenstafel in deze periode kunt inrichten met de kinderen.

En voor moeders die geen zin of tijd hebben om een lampion te knutselen, kun je bij Linda 15 last-minute lampions vinden. Doe er je voordeel mee, zou ik zeggen!

Herfstlichtjes – Shutterstock

Author: Merel

Ik ben Merel. Samen met Ro zorg ik voor onze drie meisjes (11, 3 en 2 jaar): kleine eigengereide dametjes, die ons veel leren. Ik blog bijna dagelijks over ons leven, het ouderschap en de liefde. En omdat we hier in optima forma van een temperamentvol gezin genieten, ligt de inspiratie regelmatig letterlijk voor mijn voeten – al dan niet dramatisch schreeuwend omdat we de eierkoek verkeerd sneden. Dat maakt het bij ons thuis in elk geval nooit saai. Al zal onze bijna-puberende oudste daar wel een andere mening over hebben…

6 Replies to “Wat vieren we eigenlijk met Sint-Maarten?

    1. Haha weer wat geleerd (heb zelf ook weer veel opgestoken, wist eigenlijk alleen maar dat Sint Maarten zijn mantel ooit deelde met een bedelaar).

      Nee dan heb je dat inderdaad niet. Wel weer lekker rustig 😉

    1. Haha! Hopelijk is het tegen die tijd anders? Ik weet dat ik bijvoorbeeld heel erg op zag tegen de avondvierdaagse, maar als je met andere (gezellige!) moeders loopt, baal je bijna als je alweer op het beginpunt bent. En anders wil je man misschien wel 🙂

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge