De titel van dit blog is misschien een beetje vreemd: seksuele voorlichting vanaf 2. Wat heeft seksualiteit immers met een peuter te maken? Toch is het niet verkeerd om kinderen al op jonge leeftijd voorlichting te geven – weliswaar aangepast op hun belevingswereld. Daarom zocht ik voor vandaag uit hoe je dit het best kan aanpakken en hoe seksualiteit zich ontwikkelt.

Seksuele voorlichting vanaf 2?

Hebben peuters al interesse in seksualiteit? Waarschijnlijk niet zoals wij die kennen, maar ze kennen vast wel iemand die eerst een dikke buik heeft en dan ‘ineens’ een baby. En waar komt die dan vandaan? Die ontluikende nieuwsgierigheid hoort natuurlijk ook bij seksualiteit. Hoe ga je daarmee om? Vertel je precies hoe het in zijn werk gaat? Vandaar mijn keuze om dieper in te gaan op seksuele voorlichting vanaf 2.

De ooievaar?

Al op jonge leeftijd vroeg June met enige regelmaat: ‘Mama, waar komen kindjes vandaan?’ Wat moest ik doen: eerlijk zijn of een ooievaarvariant gebruiken? Ik koos voor een tussenweg en gaf aan dat als twee mensen heel veel van elkaar houden, ze uiteindelijk een kindje kunnen krijgen. Later vulde ik dat verhaal met details op jip-en-jannekeniveau. Ze leerde wat ‘vrijen’ inhoudt dus, een woord waar ik normaalgesproken onpasselijk van word, maar in een kinderverhaal toch ineens heel handig is.

seksuele voorlichting
Verliefd stel – Shutterstock

Volwassenen horen niet aan je te zitten – hoe vertel je dat luchtig?

Ik vond ook dat ze moest weten dat sommige pubers of volwassenen aan kinderen willen zitten. Hoe vertel je zoiets luchtig? Ik wilde voorkomen dat ze, net als ik vroeger, het idee zou kunnen opvatten dat ‘kinderlokkers’ massaal rond scholen zwierven – zoiets als Walking Dead. Daarom goot ik het in de vorm van verliefdheid: sommige grote mensen kunnen verliefd worden op kindjes en dat hoort niet. Daarbij drukte ik haar op het hart zoiets altijd tegen mij te vertellen.

Lees ook: Voorlichting aan tieners? Maak het minder ‘awkward’ met deze 5 handige tips!

Taboe om over te praten

Ze mag weten dat haar lichaam kostbaar is en ze daar ook zo mee moet omgaan, waarbij anderen haar grenzen te respecteren hebben. Voor de zekerheid leerde ik haar ook maar meteen waar ’s mans meest kwetsbare plek zich bevindt, voor het geval dat. Toch ligt er best een taboe op de aanpak van seksuele voorlichting. Je vraagt doorgaans niet op het schoolplein aan een willekeurige ouder: ‘Zeg, weet jouw kleuter al wat seks is?’ of ‘Hoe waarschuw je jouw kind voor pornofilmpjes op internet?’

Two girls, one cup…

Dat laatste is best noodzakelijk, zo bewijst de anekdote die ik laatst hoorde over 9-jarigen  uit groep 6 die via een smartphone een filmpje zagen uit de exhibitionistische hoek. Met dit onderzoek hoop ik het onderwerp iets bespreekbaarder te maken. Hoe pakken jullie het aan, hoe voorkom je dat je hele verhaal te beladen wordt, wat kun je beter voor je houden en welke boeken zijn handig om te lezen?

Seksuele voorlichting vanaf 2
Kussen bij zonsondergang – Shutterstock

Hoe hebben andere moeders het aangepakt?

Michelle hecht belang aan goede seksuele voorlichting. Vragen die haar zoons (peuter en kleuter) stellen beantwoordt ze zo eerlijk mogelijk, maar vindt het lastig die negatieve kanten bespreekbaar te maken. ‘In ons gezin zijn we heel open en vrij, dus ik dacht altijd dat dit me makkelijk zou afgaan. Dat valt in de praktijk echter tegen. Het liefst wil ik de kinderen zo lang mogelijk puur laten zijn.’ Hier had Esmee ook veel moeite mee. Toch gaat ze nog steeds het gesprek aan met haar inmiddels elfjarige dochter: ‘Ik probeer alles bespreekbaar te maken, geef overal antwoord op en hoop echt dat ze met haar vragen bij me blijft komen. We zijn geen vriendinnen, maar ik heb liever dat ik weet waar ze haar antwoorden vandaan haalt dan dat ze op één of andere obscure website belandt.’

Seksuele voorlichting vanaf 2

Geleverd door de ooievaar of geboren uit je moeder?

Ik zocht eens uit welke ontwikkeling kinderen doormaken. En hoe reageer je daarop als ouder? Zo begint seksuele ontwikkeling al bij de geboorte. En nee, dat heeft natuurlijk niets met volwassen lustgevoelens te maken, maar met genegenheid. Vervolgens ontdekken peuters verschillen tussen beide geslachten, zijn nieuwsgierig en willen dit onderzoeken. De kleuter ontdekt daarna dat sommige dingen niet in het openbaar mogen, al zal dat hem of haar niet altijd gelijk weerhouden. Belangrijk is vooral om eerlijk te zijn tegen je kind (wat uiteraard niet betekent dat je alle details hoeft te vertellen). In de jaren hierna ontwikkelt dit gevoel zich: het kind speelt vadertje en moedertje of doktertje (hoewel meestal onschuldig, is het niet verkeerd een oogje in het zeil te houden). Langzaam gaan ze richting de puberteit en ook dan is het belangrijk om in gesprek te blijven. Zeker met de gevaren die internet met zich meebrengt.

Goed om te weten: mocht je in ouderlijk enthousiasme meer delen dan wenselijk is, dan legt je kind naast zich neer waar hij nog niet toe is.

Voor tips en meer inhoudelijke informatie kun je kijken op deze website!

Handige hulpmiddelen bij seksuele voorlichting vanaf 2?

Niet iedereen praat even open over seksualiteit. Dat is niet erg, maar tijdens je pogingen tot voorlichten kan het vrij lastig zijn. Hoe handig is het dan dat er allerlei boeken zijn geschreven die de ongemakkelijkheid grotendeels bij jou weghalen? Je hoeft niet voor te lezen, maar kunt ook kiezen om boeken nonchalant te laten slingeren.

Boeken die je kan gebruiken bij de seksuele voorlichting vanaf 2

Conclusie

Mocht ik een keer too much information gegeven hebben, dan is ze dat inmiddels wel vergeten. Gelukkig maar, want niemand wil toch inhoudelijk iets weten over zijn eigen ouders? Ik vond het interessant om meer te leren over de ontwikkeling van kinderen en te zien hoeveel boeken er eigenlijk bestaan. Seksuele voorlichting vanaf 2 is dus prima, zelfs jonge peuters kunnen ervan leren. Ze leren meteen dat seksualiteit bij je ontwikkeling hoort, maar ook dat het privé is en niet iets dat je met de hele wereld deelt. Ik hoop dat je hier iets aan hebt gehad voor je eigen opvoeding en raad je zeker aan de websites te lezen voor meer informatie.

Wist jij dat seksuele voorlichting vanaf 2 al kan?

Verliefde kinderen – Shutterstock

Author: Merel

Ik ben Merel. Samen met Ro zorg ik voor onze drie meisjes (10, 2 en 1 jaar): kleine eigengereide dametjes, die ons veel leren. Ik blog bijna dagelijks over ons leven, het ouderschap en de liefde. En omdat we hier in optima forma van een temperamentvol gezin genieten, ligt de inspiratie regelmatig letterlijk voor mijn voeten – al dan niet dramatisch schreeuwend omdat we de eierkoek verkeerd sneden. Dat maakt het bij ons thuis in elk geval nooit saai. Al zal onze bijna-puberende oudste daar wel een andere mening over hebben…

14 Replies to “Seksuele voorlichting vanaf 2? Merel onderzoekt!

  1. Kei boeiend onderwerp! Ik zie het als standaard deel van de opvoeding. Zoals ik vertel over melk die van de koe komt of appels die aan bomen groeien vertel ik ook over waar baby’s van daan komen. Ik heb zelf weinig gene om over seks te praten. Gaf ook een tijdje voorlichting aan volwassenen met een mentale beperking heel leuk om te doen. Schreef er toevallig laatst ook een blogje over seksuele ontwikkeling van mijn dochtertje want met een baby op komst stelt ze ook veel vragen natuurlijk.

    1. Wat mooi!
      Zal eens kijken. Kan me voorstellen ja, zo’n baby is natuurlijk razend interessant. En het is meteen een mooie insteek voor jou om erover te vertellen, zonder dat het beladen wordt.

  2. Mijn kinderen lichten mij bijna voor, want het zijn ondertussen pubers : )

    Maar ik heb de seksuele voorlichting gewoon in de opvoeding verweven. Als het relevant was, vertelde ik dingen en dat ging heel natuurlijk eigenlijk.

    1. Haha ja dan kunnen ze ineens heel erg wijs uit de hoek komen met hun opmerkingen. Mooi dat het zo soepel ging!

  3. Onze vijfjarige vindt het fenomeen ‘baby in de buik’ op dit moment heel boeiend. Maar buiten dat die baby in de buik terechtkomt omdat papa’s en mama’s elkaar lief vinden is het voor hem dan tijd voor het vertellen over het ‘fietsen op het schoolplein’. Komt vanzelf. Ooit….

    1. Ja precies, denk dat je per kind ook moet kijken wanneer de interesse er is en hoe je daarop kunt inspelen.

      1. Wij wonen op het platteland. Dus uiteindelijk is het gewoon vertellen dat mensen ‘dat’ ook zo doen. Maar dan privé 😉

  4. Ok. Deze post sla ik op bij mijn favorieten 😉 Die boeken gaan nog handig zijn, denk ik.
    12-jarige stiefdochterlief is al redelijk op de hoogte en weet wat kan en niet kan, mr onze 2 jongetjes van 9 en 10 zijn nog niet echt goed geïnformeerd… ik vind het voor de één of andere reden moeilijker bij een jongen 🙂
    En ik vind het nochtans heel belangrijk dat ze goed geïnformeerd zijn, want als ik hoor met welke verhalen die 2 soms naar huis komen van school. Pfieuw! We proberen er dan iedere keer op in te spelen… op een redelijke ‘ongedwongen’ manier. Het mag geen al te zwaar onderwerp worden ook, hè. Want dan wordt het pas allemaal veeeeel te interessant 😉

    1. Ik sla ze ook op, zeker handig! Om het niet te ongemakkelijk te maken, gewoon laten slingeren. Kunnen ze met vragen altijd nog naar je toekomen.

      Kan me voorstellen dat het makkelijker praat met een meisje, zou ik denk ik ook hebben. En idd soms komen ze van school thuis met dingen… Maar wat je zegt, het moet niet te interessant worden haha. Dat is vragen om ellende!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge