ontwikkelingsvoorsprong peuter dreumes kleuter

Help! Onze peuter heeft een ontwikkelingsvoorsprong, wat nu?

Peuter Rose is vlotter dan gemiddeld: je zou kunnen spreken van een ontwikkelingsvoorsprong. Wat houdt dat precies in? Wat zijn de criteria en wat kan je daarmee als ouders om je kindje zo goed mogelijk te begeleiden? Ik zocht het uit! 

Ontwikkelingsvoorsprong: een luxeprobleem?

Klinkt best als een luxeprobleem. Rose bezorgt ons namelijk geen zorgen omdat ze op enig gebied achterloopt op het gemiddelde. In tegendeel, ze rent vooruit. Zowel qua grove en fijne motoriek als cognitief. Om een voorbeeld te noemen: ze is net 3 jaar en gebruikt woorden als consultatiebureau of ambulance tijdens het spelen. En ze is al een tijdje bezig met schrijven, letters, natekenen en kleurt meestal binnen de lijntjes.

ontwikkelingsvoorsprong peuter dreumes kleuter
Vroege interesse in letters (al kan je eigenlijk beter met de kleine letters beginnen) – Shutterstock

Dilemma: stimuleren of laten gaan?

We hebben hier best even over nagedacht. Want is het een soort oprisping die weer voorbij gaat of moet je dit stimuleren? En als je het dan stimuleert, moet je natuurlijk wel uitkijken dat je niet in het vaarwater van de basisschool gaat zitten. Voor je het weet heb je een volkomen verkeerde schrijfhouding aangeleerd of oefeningen gegeven die inmiddels achterhaald zijn en dan kunnen zij dat in groep 1 allemaal weer gaan rechtbreien. We besloten te gaan voor de gulden middenweg: alles vanuit haarzelf laten komen en waar nodig uitdaging bieden. Daar is het NCJ (Nederlands Centrum voor Jeugdgezondheid) het helemaal mee eens. ‘Een kind dat honger heeft, geef je te eten,’ zo staat in hun brochure over hoogbegaafdheid. Maar hoe herken je nu eigenlijk of je kind inderdaad voorloopt?

ontwikkelingsvoorsprong dreumes peuter kleuter
Dilemma: moet je ze een boek leren lezen of laten aanmodderen? – Shutterstock

Hoe herken je een ontwikkelingsvoorsprong?

In de brochure staan een aantal kenmerken die vaak voorkomen bij hoogbegaafde kinderen

  • Ongebruikelijk begrip van abstracte termen en metaforen
  • Neiging tot dagdromen
  • Intense gevoelens, hoogsensitief
  • Plezier in het oplossen van puzzels en rekenkundige problemen
  • Sterk ontwikkelde nieuwsgierigheid en ongelimiteerde hoeveelheid vragen
  • Scherp gevoel voor humor en houdt van woordspelingen
  • Levendige fantasie

Natuurlijk is er veel meer. De volledige lijst vind je hier. In het geval van Rose (en met terugwerkende kracht ook June) herken ik eigenlijk alles. Vooral de ongelimiteerde hoeveelheid vragen, maar ook hun begrip van taal. Het kunnen toepassen van woorden die eigenlijk vrij moeilijk zijn uit te leggen. Denk bijvoorbeeld aan gevoelens of ‘de hemel’. Hiermee wil ik niet pretenderen dat we in elk geval twee hoogbegaafde dochters hebben, want daar is m.i. echt onderzoek voor nodig. Maar dat ze voorlopen, is zeker.

Tijdig (h)erkennen, helpt!

Mocht je vermoeden dat je zoon of dochter echt voorloopt op het gemiddelde en meer uitdaging zou kunnen gebruiken, doe daar dan iets mee. Niets doen, kan namelijk leiden tot ongelukkige gevoelens. Dat zou toch zonde zijn? Vanaf de kleutertijd kan je een IQ-test laten afnemen. Elke test heeft zijn eigen voor- en nadelen, maar het geeft je in elk geval een houvast. Dat kan prettig zijn.

ontwikkelingsvoorsprong dreumes peuter kleuter
Welke kenmerken hebben kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong? – Shutterstock

Kenmerken bij jonge kinderen die een voorsprong hebben

Zuigelingen en dreumesen (0-2 jaar)

  • Waakzaam en alert vanaf de geboorte (lijkt alles in de gaten te hebben)
  • Lacht snel na de geboorte
  • Legt duidelijk verbanden tussen situaties
  • Laat het duidelijk weten wanneer iets wel of niet bevalt
  • Heeft op jonge leeftijd al een eigen karakter en eigen wil
  • Is heel nieuwsgierig en wil alles meemaken

Peuters (2-4 jaar)

  • Zijn heel vroeg in ‘alles’
  • Op jonge leeftijd een goede ruimtelijke oriëntatie
  • Ontwikkelen al vlot begrip voor hoeveelheden, getallen en kleuren
  • Ondernemend, enthousiast, nieuwsgierig
  • Halen graag dingen uit elkaar en willen alles weten
  • Enorme belangstelling voor grote onderwerpen, zoals de werking van bepaalde zaken of leven na de dood
  • Zien al vrij vroeg dat bepaalde dingen eigenlijk niet kunnen en gaan daardoor minder makkelijk mee in het verhaal

Kleuters (4-6)

  • Leergierig
  • Goed geheugen
  • Brede belangstelling
  • Omgeving speelt een grote rol: afhankelijk van het gezin waarin je opgroeit, kan je bepaalde vaardigheden beter ontwikkelen
  • Tijdig erkennen en stimuleren kan enorm schelen op deze leeftijd

Bron

Ontwikkelingsvoorsprong
Tip: leer de juiste pengreep aan! – Shutterstock

5 dingen die je kan doen als je peuter meer uitdaging nodig heeft

Ga eens langs bij groep 1

Dit is natuurlijk een stuk makkelijker wanneer je peuterspeelzaal in de basisschool van je oudste dochter zit. Maar je zou ook eens kunnen informeren bij de school die je voor straks in gedachten hebt en kijken of ze wat oefenmateriaal hebben. Dan zie je meteen wat aansluit bij het niveau. Ook belangrijk: laat even kijken of de pengreep goed is. Zo voorkom je dat school straks moet corrigeren wat nu verkeerd wordt aangeleerd.

Haal schrijfboekjes

Bij Hema hebben ze bijvoorbeeld heel handige oefenboekjes waarin kinderen lussen leren schrijven of lijnen trekken. Op die manier krijgen ze vast de aanzet tot schrijven te pakken. Als je zoon of dochter echt ver voorloopt zou je zelfs kunnen denken aan rekenboekjes of ander materiaal waarmee je ze uitdaagt.

Geef het aan bij het consultatiebureau

In ons geval zag de verpleegkundige direct dat ze een flinke woordenschat heeft en reageerde daar heel positief op. Toch prettig, zeker als je van anderen hoort dat je toch vaak een beetje wantrouwig wordt aangekeken als je vindt dat je kind voorloopt. Zij adviseerde ons ook om langs groep 1 te gaan en even te overleggen wat wijsheid is.

Probeer te ontdekken wat ze leuk vinden

Wil je kindje graag leren schrijven? Of juist rekenen? Door te weten waarin ze die extra stimulans goed zouden kunnen gebruiken, kan je veel beter inspelen op de behoefte van je kindje. De één is immers de ander niet. Er is daardoor geen eenduidig advies voor alle kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong.

Spelletjes spelen

Ro pakte laatst ganzenbord uit de kast. Gewoon om eens te kijken hoe dat ging. En eigenlijk pikte ze het prima op: ze snapt wat een dobbelsteen betekent voor het spelverloop, telt zelf de ogen en zet haar gansje een paar plekken vooruit. Ook bleek het spel ‘Ik leer op weg naar groep 1’ een uitkomst, wat we voor haar verjaardag kregen van goede vrienden. Daarmee oefen je kleuren, tellen, het geheugen en letters.

Tips van juf Sophie

Het is belangrijk dat je verbreding aanbiedt in plaats van verdieping. Verdieping zal namelijk gaan leiden tot verveling op de basisschool, waardoor leerkrachten niet meer het maximale uit kinderen kunnen halen. Cognitief kan een kindje vooruit lopen, maar sociaal-emotioneel gezien is het belangrijk dat de kinderen meegaan in de groepsontwikkeling van de rest. Wel is het belangrijk om goed in de gaten te houden op welke manier de school (straks) gaat inspelen op de cognitie.

 

Verbreding aanbieden

Verbreding aanbieden is afhankelijk van de leeftijd en het niveau van het kind. Dat kan in Rose’ haar geval inderdaad met spelletjes, maar ook door haar te laten oefenen met:

  • eerlijke verdelingen
  • puzzels
  • creatieve opdrachten
  • materiaal aanbieden
  • laten ontdekken
  • vragen stellen tijdens het voorlezen

Ga op zoek naar de interesses en probeer daar zoveel mogelijk op in te spelen.

Hoe gaat het bij jullie thuis?
Herken je iets van de ontwikkelingsvoorsprong?

Author: Merel

Ik ben Merel. Samen met Ro zorg ik voor onze drie meisjes (11, 3 en 2 jaar): kleine eigengereide dametjes, die ons veel leren. Ik blog bijna dagelijks over ons leven, het ouderschap en de liefde. En omdat we hier in optima forma van een temperamentvol gezin genieten, ligt de inspiratie regelmatig letterlijk voor mijn voeten – al dan niet dramatisch schreeuwend omdat we de eierkoek verkeerd sneden. Dat maakt het bij ons thuis in elk geval nooit saai. Al zal onze bijna-puberende oudste daar wel een andere mening over hebben…

15 Replies to “Help! Onze peuter heeft een ontwikkelingsvoorsprong, wat nu?

  1. Hier had (en heeft nog steeds) een ontwikkelingsvoorsprong. Dit merkte we omdat ze al vroeg overal in geïnteresseerd leek, op tweejarige leeftijd puzzels van 100+ stukjes legde. Toen leek het in onze ogen niet zo ‘ver’ voor, maar ondertussen met een normaal ontwikkelende peuter zie ik echt grote verschillen. Wij hebben gewoon extra aangeboden en op de peuter werdt er materiaal uit de basisschool gehaald!
    Gerdi – Blond&Bruin onlangs geplaatst…Eindelijk is hij daar! De nieuwe IphoneMy Profile

  2. Oh my.. Alsof ik mijn peuter en baby lees! Wij stimuleren zijn nieuwsgierigheid wel en proberen zo goed mogelijk grote mensen dingen uit te leggen als hij daar om vraagt. Op het consultatiebureau en de peuterspeelzaal was het ook al opgevallen maar wij zien onze zoon niet als voorlopend op maar gewoon als ons kind.

  3. Het lijkt me best lastig als je kind een ontwikkelingsvoorsprong heeft. Zeker met het oog op straks inderdaad, hopelijk gaat ze zich niet vervelen op school. Wel goed dat je het nu al in de gaten hebt, dan kan je er nog fijn op inspelen.
    Charlotte onlangs geplaatst…My Little Pony: The MovieMy Profile

  4. Wat een mooi en uitgebreid artikel! Ik herken zelf niet zoveel, maar dat vind ik ook helemaal niet erg, haha. Het lijkt me namelijk best pittig!

  5. Oh wat leuk om te lezen dit. De vraag hield me al een tijdje bezig, mopje hier maakt sinds ong 1,5 jaar al zinnen en inmiddels (nog geen 2) al hele volzinnen incl woorden van drie of meer lettergrepen en het correcte gebruik van ‘ik’. Ook heb ik haar al tot drie horen tellen. Een aantal zaken uit ‘het lijstje’ zijn dus zeker herkenbaar!

  6. Been there done that! Onze jongste is zelfs eerder naar de basisschool gegaan. Het aller- allerbelangrijkste is: wees alert op onderpresteren. Denk niet dat je kind ‘normaal’ is geworden als het gemiddeld presteert en ondertussen doodongelukkig is. Been there too.
    Goed artikel Merel! Enne… bij de meeste kinderen komt het niet uit de lucht vallen. Herken je zelf ook veel?
    Lisette onlangs geplaatst…Apple of Android, bij welk kamp hoor jij?My Profile

  7. Herkenbaar verhaal, Action heeft trouwens ook fijne leerboekjes in het assortiment. Wat bij ons hielp was veel afwisseling in activiteiten en materialen. Dus niet elke dag tekenen, maar ook verven, kleien, lijmen etc Niet alleen blokken, maar ook duplo, treinbaan, little people. Niet alleen werkboekjes, maar ook zoekboeken en bambino loco en inderdaad spelletjes. Ze genieten er zo van als je ze stimuleert met steeds weer andere dingen in hun interessegebied. Bij de oudste was dat lezen en schrijven, de jongste was meer van het tactiele waardoor de voorsprong minder opviel.
    Marguerita onlangs geplaatst…Spirituele zaken. Geloof jij er in?My Profile

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge