Een auto op het fietspad?

Een goede vriendin is net bevallen. Samen met een andere moeder van de peuterspeelzaal praat ik even bij met haar man, als we ineens een auto het fietspad op zien rijden. Achter het stuur zit een oude vrouw, vermoedelijk een jaar of vijfentachtig. Verdwaasd staart ze voor zich uit als ze opnieuw een dot gas geeft. Voor de zekerheid breng ik de kinderwagen met onze jongste in veiligheid achter het schoolhek, maar ze passeert ons. We kijken elkaar vragend aan. Wat nu? Aan het eind van het pad staat toch een paaltje?

Stoepje keren

Verderop draait ze plots de stoep op. Waarschijnlijk heeft ze zelf ook het paaltje ontdekt en besluit nu te willen keren. Maar gezien de beperkte ruimte (even voor de beeldvorming: aan weerszijden van het fietspad/trottoir staan schoolhekken) is dit een missie die bij voorbaat al mislukt. Iemand moet haar helpen. En toch weten we niet goed wat we moeten doen. Dan loopt een jonge moeder kordaat voorbij, klaar om in te grijpen. Ze schudt ons weer wakker. Waarom deden wij dat niet? We stonden toch dichterbij?

Het bystander-effect

Vijf jaar geleden deed ik een minor psychologie. We leerden over het bystander-effect, waarbij een heftige gebeurtenis plaatsvindt en niemand ingrijpt. Destijds vond ik het zo bizar. Waarom zou je stil blijven staan, zeker als je in staat bent te helpen? En nu is het mezelf overkomen. Ik schaam me er eigenlijk voor, al hou ik mezelf voor dat ik erheen was gelopen als ik onze jongste niet bij me had gehad. Waarschijnlijk had ik dat in dit geval inderdaad gedaan, maar toch voelt het fout dat ik nu alleen maar toekeek.

Herinneringen aan oma

Een andere behulpzame vrouw loopt voorbij met de oudere vrouw, terwijl de eerste moeder instapt en de auto achteruit het fietspad weer afrijdt. Naar eigen zeggen had de vrouw last van haar rug en kon daardoor niet achteruit rijden, daarom reed ze door in de hoop dat ze aan het eind wel weer de weg op kon. Ergens doet ze me aan mijn oma denken met haar broze gestalte en twinkelende ogen zodra ze even in de buggy blikt, al kon oma niet autorijden. God, wat mis ik haar!

Ik neem me voor volgende keer niet zo na te denken en direct in actie te komen. Al is het maar, omdat je ook wil dat je eigen opa’s en oma’s of ouders geholpen worden als het eens misgaat.

Was jij bekend met het bystander-effect? En heb je zelf ooit zoiets ervaren?

Author: Merel

Ik ben Merel. Samen met Ro zorg ik voor onze drie meisjes (10, 2 en 1 jaar): kleine eigengereide dametjes, die ons veel leren. Ik blog bijna dagelijks over ons leven, het ouderschap en de liefde. En omdat we hier in optima forma van een temperamentvol gezin genieten, ligt de inspiratie regelmatig letterlijk voor mijn voeten – al dan niet dramatisch schreeuwend omdat we de eierkoek verkeerd sneden. Dat maakt het bij ons thuis in elk geval nooit saai. Al zal onze bijna-puberende oudste daar wel een andere mening over hebben…

6 Replies to “Bevangen door het bystander-effect. Waarom doe ik niets?

  1. Ik heb onlangs naar een radioprogramma geluisterd waar ze het over dit fenomeen hadden, naar het schijnt hebben je hersenen een fight of flight dilemma en bij de meeste mensen wint flight het altijd, je moet er als mens echt tegen vechten om dat te overwinnen, er was nog iets over best flauwvallen in een lege of volle straat maar dat ben ik ondertussen alweer vergeten… 🙁
    Tine van Juwelendoosje onlangs geplaatst…Armband facet kralen 313My Profile

    1. Interessant! Eigenlijk is het inderdaad heel onnatuurlijk om een ander in nood te helpen. En nu was dit relatief onschuldig, maar als je zelf gevaar loopt is het eigenlijk best logisch (hoe vervelend voor de persoon in nood dat ook is uiteraard). Daar ben ik eigenlijk ook wel benieuwd naar, wat nu beter is. Leeg misschien, omdat het dan opvalt? Hoewel je weinig hulp hebt als je verkeerd terecht komt…

  2. Ik snap je reactie helemaal. Lastig. Het overdondert je terwijl je heel goed weet hoe je zou moeten reageren. Het is net zoiets als in een discussie. Je staat met je mond vol tanden terwijl je 3 minuten later denkt ‘dat had ik moeten zeggen’.

    1. O verschrikkelijk is dat he? Dan weet je idd ineens wat je had moeten zeggen. Ja die situatie was helemaal vergelijkbaar. Fijn dat je me begrijpt. Voelde zo stom!

  3. Ik heb het niet zo ervaren in een heftige situatie, maar ik kan mij heel goed voorstellen dat ik ook niks had gedaan. Soms overrompelen dingen je gewoon. Dan is ingrijpen niet het eerste wat in je opkomt

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge